سازمان بهزیستی کشور با رونمایی از مجموعهای از برنامههای تحولی در حوزه پیشگیری از اجرای طرحهای جدیدی مانند خانههای مانا، کانون کشوری تسهیلگران و طرح سما خبر داد، برنامههایی که با محوریت مشارکت مردم و توانمندسازی محلات طراحی شدهاند.
به گزارش روابط عمومی و امور بینالملل سازمان بهزیستی کشور، برنامههای تحولی مرکز پیشگیری از آسیبهای اجتماعی سازمان بهزیستی با حضور سید جواد حسینی رئیس سازمان بهزیستی کشور، سلمان حسینی رئیس مرکز فوریتهای اجتماعی، پیشگیری از آسیبها و بازتوانی اعتیاد و معاونان، کارشناسان و مشاوران این مرکز برگزار شد.
در بخش نخست این گزارش، فعالیتهای تحولی دفتر پیشگیری از آسیبهای اجتماعی را مطرح میکنیم.
سید جواد حسینی رئیس سازمان بهزیستی کشور در این نشست با تأکید بر ضرورت تقویت رویکرد محلهمحور و فعالیتهای اجتماعمحور، گفت: تمامی طرحهای پیشگیری از آسیبهای اجتماعی در قالب طرح سلام قابل اجرا است و این طرح، دقیقترین الگوی محلهمحوری در سازمان بهزیستی به شمار میرود.
حسینی اظهار کرد: ایجاد ساختارهای شورایی در محلات یکی از مدلهای محلهمحوری است اما این مدل به تنهایی کافی و دقیق نیست. آنچه اهمیت دارد استفاده از ظرفیتهای مردم و توانمندسازی آنان است و دولت در این میان نقش پشتیبان را بر عهده دارد.
وی افزود: محلهمحوری واقعی در طرح سلام متجلی شده است و تمامی برنامهها و طرحهای سازمان بهزیستی را میتوان با این طرح پیوند داد.
ضرورت توجه به سه سطح پیشگیری
رئیس سازمان بهزیستی کشور با اشاره به سطوح مختلف پیشگیری از آسیبهای اجتماعی گفت: در حوزه پیشگیری باید در سه سطح اولیه، ثانویه و ثالثیه اقدام کرد.
وی توضیح داد: در پیشگیری اولیه باید تلاش کنیم افراد اساساً دچار آسیب نشوند، در پیشگیری ثانویه باید مداخلات لازم برای افراد در معرض آسیب انجام شود و در پیشگیری ثالثیه نیز باید برای افرادی که دچار آسیب شدهاند برنامهریزی شود.
حسینی تصریح کرد: از مهمترین نقاط کلیدی در حوزه پیشگیری تقویت مشارکتهای درونبخشی، بینبخشی و برونبخشی است. هماهنگی میان واحدها و بخشهای مختلف هنوز به اندازه کافی شکل نگرفته و یکی از آسیبهای سازمانی، غلبه تملک سازمانی به جای تعلق سازمانی است.
رئیس سازمان بهزیستی کشور تأکید کرد: هر اندازه بتوانیم هماهنگیهای درونسازمانی و برونسازمانی را در حوزه آسیبهای اجتماعی توسعه دهیم، موفقیت بیشتری در پیشگیری حاصل خواهد شد.
طرح سلام بستر یکپارچهسازی فعالیتهای اجتماعمحور
حسینی درباره طرح سلام گفت: این طرح یک ستینگ یا بستر اجرایی است که با هدف یکپارچهسازی فعالیتهای اجتماعمحور سازمان بهزیستی طراحی شده تا از ظرفیت تمامی برنامههای اجتماعمحور به بهترین شکل استفاده شود.
وی افزود: محلهمحوری از سیاستهای اصلی دولت نیز به شمار میرود اما هنوز در ذهن بخشی از جامعه این تصور وجود دارد که همه امور باید توسط دولت انجام شود.
رئیس سازمان بهزیستی کشور ادامه داد: دولت در طول زمان از دولت سیاسی، امنیتی و اقتصادی عبور کرده و اکنون به دولت خدمتگزار تبدیل شده است اما همچنان با بروکراسی پیچیده مواجه است.
وی خاطرنشان کرد: راهحل این مسئله، کوچکتر شدن دولت و بزرگتر شدن نقش مردم از طریق فعالیتهای اجتماعمحور و محلهمحور است. سازمان بهزیستی نیز از دهههای گذشته اقدامات مؤثری در این زمینه انجام داده است.
سازمانهای مردمنهاد بازوی اصلی بهزیستی در محلات
حسینی گفت: سازمانهای مردمنهاد، تشکلهای خیریه و سایر نهادهای مردمی بزرگترین بازوی سازمان بهزیستی در محلات برای پیشگیری از آسیبهای اجتماعی هستند.
رئیس سازمان بهزیستی کشور با تأکید بر لزوم ایجاد نظام یکپارچه پیشگیری از آسیبهای اجتماعی اظهار کرد: تدوین سند جامع این حوزه باید با جدیت دنبال شود البته باید توجه داشت که اجراییسازی سندها بهمراتب مهمتر از صرف تدوین آنها است.
حسینی در پایان سخنان خود بر اهمیت پیشگیری اولیه تأکید کرد و گفت: دو نهاد خانواده و مدرسه، تأثیرگذارترین نهادهای اجتماعی و به تعبیر من جعبه سیاه جامعه هستند. آینده جامعه در خانواده و مدرسه شکل میگیرد و لازم است برای این دو نهاد برنامههای مشخص توانمندسازانه و پیشگیرانه طراحی و اجرا شود.
از راهاندازی خانههای مانا تا اجرای برنامههای نوین پیشگیری از خودکشی و حمایت از مادران باردار
در ادامه این نشست سلمان حسینی رئیس مرکز فوریتهای اجتماعی، پیشگیری از آسیبها و بازتوانی اعتیاد با تشریح برنامههای جدید این مرکز از راهاندازی خانههای مانا، تشکیل کانون کشوری تسهیلگران، احیای برنامه جامع پیشگیری از خودکشی، اجرای طرح واکنش سریع مبتنی بر توسعه محلی پس از جنگ و آغاز طرح سما “سلامت مادر، امنیت اجتماعی” خبر داد.
وی با اشاره به مطالعات انجام شده توسط بانک جهانی و سازمان جهانی بهداشت گفت: بر اساس این مطالعات به ازای هر یک دلار هزینه در حوزه پیشگیری بهویژه پیشگیری از اعتیاد در صورت عدم پیشگیری باید بین ۴ تا ۱۰ دلار برای درمان هزینه شود.
حسینی افزود: ناکارآمدی مداخلات صرفاً درمانمحور بهویژه در حوزه پیشگیری از اعتیاد و موضوع ماده ۱۶، ضرورت تدوین سند جامع پیشگیری از آسیبهای اجتماعی را بیش از پیش آشکار میکند.
رئیس مرکز فوریتهای اجتماعی، پیشگیری از آسیبها و بازتوانی اعتیادتأکید کرد: بدون وجود سند جامع، اقدامات پیشگیرانه پراکنده، کوتاهمدت و پرهزینه خواهد بود از این رو تدوین سند جامع پیشگیری از آسیبهای اجتماعی در دستور کار قرار دارد.
خانههای مانا، پاتوقی امن برای نوجوانان
همچنین عبدالرضا اسدی معاون مرکز پیشگیری از آسیبهای اجتماعی سازمان بهزیستی کشور یکی از برنامههای جدید را ایجاد خانههای مانا عنوان کرد و گفت: برنامه مانا “مشارکت اجتماعی نوجوانان” از سال ۱۳۹۷ در محلهها آغاز شد و از طریق فراخوان و با همکاری جمعیت همیاران، نوجوانان را جذب میکرد.
وی افزود: در این برنامه، نوجوانان ۱۷ تا ۱۸ ساله در فصل تابستان مهارتهای کار تیمی، مشارکت اجتماعی و توانمندسازی محلی را فرا میگرفتند و در نهایت پروژههای محلی مانند پاکسازی محیط زیست را طراحی و اجرا میکردند.
اسدی ادامه داد: اکنون تصمیم گرفتهایم این برنامه را در قالب خانههای متمرکز اجرا کنیم تا امکان رصد، ثبتنام، غربالگری و پایش دقیقتر نوجوانان و ارتباط با والدین آنها فراهم شود.
وی خاطرنشان کرد: خانههای مانا در واقع به اتاق یا محیطی امن برای نوجوانان تبدیل میشوند، پاتوقی محلی که نوجوانان در آن احساس تعلق داشته باشند و بتوانند برنامههای مشارکتی را از مرحله طراحی تا اجرا، نظارت و ارزیابی برعهده بگیرند.
معاون مرکز پیشگیری از آسیبهای اجتماعی سازمان بهزیستی کشور گفت: هدف از ایجاد خانههای مانا، تقویت تعلق اجتماعی، مسئولیتپذیری مدنی، مهارتهای اجتماعی، خودکارآمدی و عزت نفس نوجوانان و آمادهسازی آنها برای گذار سالم به بزرگسالی است.
وی افزود: در این مراکز دسترسی به خدمات حمایتی، مشاورهای و مهارتآموزی تسهیل میشود و نظام داده و پایش پیشرفت برنامه بهگونهای طراحی شده است که زمان حضور و روند فعالیت هر نوجوان ثبت و ارزیابی شود.
اسدی ادامه داد: اجرای آزمایشی این طرح در ۱۰ استان و از سال ۱۴۰۵ آغاز خواهد شد، در هر استان یک خانه مانا با همکاری سازمانهای مردمنهاد و مراکز غیردولتی واجد شرایط راهاندازی میشود.دامنه سنی مخاطبان این برنامه از ۱۰ تا ۱۹ سال افزایش یافته و تمرکز اصلی بر مناطق آسیبپذیر، مناطق درگیر جنگ، بلایای طبیعی و مناطق محروم خواهد بود.
معاون مرکز پیشگیری از آسیبهای اجتماعی سازمان بهزیستی کشور افزود: برای هر نوجوان طرح اختصاصی توانمندسازی تدوین میشود و گروههای نوجوان نیز برای حل مسائل محله خود پروژههای گروهی طراحی و اجرا خواهند کرد.
تشکیل کانون کشوری تسهیلگران
اسدی با اشاره به فعالیت بیش از سه هزار تسهیلگر در دو دهه گذشته گفت: تشکیل کانون کشوری تسهیلگران برای تقویت و توسعه فعالیتهای این گروه ضروری است. اساسنامه اولیه این کانون تهیه شده و مراحل تشکیل آن در حال انجام است، نمایندگانی از استانها در این کانون حضور خواهند داشت و برای توسعه کمی و کیفی فعالیت تسهیلگران برنامهریزی میکنند.
وی تصریح کرد: این کانون با هدف ایجاد وحدت رویه، بهروزرسانی آموزشها، رتبهبندی تسهیلگران در سطوح محلی، میانی و ارشد و تقویت نظارت و توانمندسازی آنان تشکیل میشود.
احیای برنامه جامع پیشگیری از خودکشی
معاون مرکز پیشگیری از آسیبهای اجتماعی سازمان بهزیستی کشور گفت: برنامه پیشگیری از خودکشی، طرحی سهجانبه میان این مرکز، اورژانس اجتماعی و دفتر مشاوره سازمان بهزیستی است. این برنامه در سالهای ۱۳۹۷ و ۱۳۹۸ در چهار استان دارای آمار بالای خودکشی از جمله استان ایلام و شهرستانهای ایوان و ملکشاهی اجرا شد.
اسدی اظهار کرد: نتایج این طرح نشان داد که خودکشی پدیدهای چندبعدی با ابعاد روانی، اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی است و تنها با مداخلات روانشناختی نمیتوان آن را کنترل کرد. در این برنامه برای اصحاب رسانه کارگاههای آموزشی برگزار شد تا نحوه مواجهه مسئولانه با این پدیده را فرا بگیرند. همچنین گروههای همتا با هدایت تسهیلگران تشکیل شد و با مشارکت متخصصان محلی به گفتوگو درباره عوامل مختلف مؤثر بر خودکشی پرداختند.
معاون مرکز پیشگیری از آسیبهای اجتماعی سازمان بهزیستی کشور خاطرنشان کرد: این شبکهسازی اجتماعی نقش مهمی در پیشگیری از خودکشی در سطح محلات داشت و اکنون با همکاری دفتر مشاوره و اورژانس اجتماعی، بعد اجتماعی این برنامه دوباره در دستور کار قرار گرفته است.
اسدی با اشاره به تجربه جنگ تحمیلی اخیر گفت: گروههای همیار در دوران جنگ اقداماتی همچون تهیه بستههای معیشتی و معرفی افراد نیازمند به مراکز درمانی و بهداشتی انجام دادند.اکنون در بسیاری از محلات علاوه بر بیکاری، ظرفیتها و داراییهای ارزشمندی وجود دارد که میتوان با استفاده از آنها به رونق کسبوکارها، فعالیتهای اجتماعی و حمایتهای محلی کمک کرد.
معاون مرکز پیشگیری از آسیبهای اجتماعی سازمان بهزیستی کشور گفت: پایگاههای طرح سلام میتوانند محور این اقدامات باشند.
وی افزود: با دو بانک برای ارائه کارتهای اعتباری مشروط به مشارکت در برنامههای محلی مذاکره کردهایم تا افراد نیازمند در قبال حضور در فعالیتهای اجتماعی و محلی از این حمایتها بهرهمند شوند.
اسدی تصریح کرد: این طرح از طریق ظرفیتسازی اقتصادی و اجتماعی، برندسازی، بازاریابی و شبکهسازی محصولات و خدمات محلی به کاهش آسیبهای روانی و اجتماعی پس از جنگ کمک خواهد کرد.
اجرای طرح سما برای حمایت از مادران باردار
معاون مرکز پیشگیری از آسیبهای اجتماعی سازمان بهزیستی کشور از اجرای طرح سما با عنوان سلامت مادر، امنیت اجتماعی خبر داد و گفت: پیش از این طرح همیار مادر و کودک در محلات اجرا میشد اما به دلیل ریزش بالا و دشواری کنترل نیاز به بازطراحی داشت.
وی افزود: در قالب طرح جدید با زایشگاههای بیمارستان مهدیه و بیمارستان بقیهالله توافق شده است که در مرحله نخست هر مرکز ۱۰۰ مادر باردار را تحت پوشش قرار دهد. در این طرح، تسهیلگران آموزش میبینند و سطح اضطراب مادران باردار با استفاده از مقیاسهای استاندارد به صورت منظم ارزیابی میشود.
وی خاطرنشان کرد: نوزادان زیر دو سال و مادران باردار، جامعه هدف اصلی طرح سما هستند.
دیدگاههایی که حاوی ناسزا و افترا است، به هیچ عنوان پذیرفته نمیشوند
برای بهتر و روانتر خوانده شدن دیدگاه شما، بهتر است از متن به صورت فارسی استفاده کنید نه با حروف فینگلیش
موارد درگیری با کاربران در پاسخ به دیدگاه دیگر کاربران پذیرفته نمیشود