به گزارش پایگاه خبری بهرواننیوز، انتشار مجموعه گزارشهای عملکرد ششماهه سازمان نظام روانشناسی و مشاوره کشور و برگزاری نشستی با حضور معاونان برنامهریزی و توسعه منابع، نظارت حرفهای و امور کمیسیونها و امور استانها، تصویری از تلاش برای حرکت به سوی سازمانی منظمتر، پاسخگوتر و فرایندمحورتر ارائه میدهد؛ مسیری که نشانههای اولیه آن قابل مشاهده است، اما قضاوت درباره موفقیت نهاییاش به انتشار آمار دقیق، سنجش رضایت اعضا و بررسی تجربه واقعی دریافتکنندگان خدمات وابسته خواهد بود.
شش ماه بازآرایی در میانه بحران
سازمان نظام روانشناسی و مشاوره کشور طی هفتههای گذشته مجموعهای از گزارشهای تصویری را با عنوان «گزارش عملکرد ششماهه» منتشر کرده است. مدیریت بحران و مسئولیت ملی، اقتدار حاکمیتی و صیانت قانونی، نظارت پسینی و بازرسی دورهای، تعاملات ملی و خدمات رفاهی و حرفهای به اعضا، محورهای اصلی این مجموعه را تشکیل میدهند.
انتشار گزارشهای مدیریت بحران و مسئولیت ملی، اقتدار حاکمیتی و صیانت قانونی، نظارت پسینی و بازرسی دورهای، تعاملات ملی و نخبگانی و تسهیل خدمات، پروانههای درگاه ملی و میز خدمت مجازی نشان میدهد مدیریت جدید در پی ارائه تصویری یکپارچه از اقدامات انجامشده و برنامههای پیش رو است.
این دوره مدیریتی در شرایط عادی آغاز نشد. بخشی از استقرار تیم جدید با بحرانهای ناشی از جنگ و افزایش نیاز جامعه به حمایتهای روانشناختی همزمان شد. اجرای طرح «زمان همدلی» برای ارائه سه جلسه مشاوره رایگان به مردم استانهای هرمزگان، بوشهر، خوزستان و سیستانوبلوچستان، یکی از پاسخهای سازمان به این وضعیت بوده است. براساس اطلاعیه رسمی سازمان، این طرح از اول مرداد تا پایان شهریور ۱۴۰۵ و با همکاری وزارت ورزش و جوانان، شوراهای استانی و روانشناسان و مشاوران دارای پروانه اجرا میشود.
ارزش چنین برنامهای، با این حال، تنها با اعلام آغاز آن سنجیده نمیشود. تعداد استفادهکنندگان، کیفیت خدمات، نحوه انتخاب متخصصان، امکان تداوم حمایت پس از سه جلسه و نتایج ارزیابی طرح، شاخصهایی هستند که میتوانند اثر واقعی آن را نشان دهند.
حرکت از فردمحوری به فرایندمحوری
یکی از مهمترین محورهای مطرحشده در نشست بهرواننیوز با دکتر سعید حیدری، معاون برنامهریزی و توسعه منابع، دکتر حسن عماری، معاون نظارت حرفهای و امور کمیسیونها و دکتر حسین سلیمی بجستانی، معاون امور استانها، ضرورت عبور از ساختارهای شخصمحور و حرکت به سوی فرایندهای روشن، قابل پیگیری و پاسخگو بود.
انتصاب و تأیید معاونان جدید، تشکیل شورای معاونان، برگزاری منظمتر جلسات شورای مرکزی و فعالشدن کمیسیونهای تخصصی، بخشی از این بازآرایی است. اسامی و مسئولیت معاونان نیز در مصوبات جلسه ۲۹۹ شورای مرکزی اعلام شده است.
مسئله اصلی، صرفاً تعیین مسئولان جدید نیست. سازمان زمانی از فردمحوری عبور میکند که نتیجه یک درخواست به حضور، رابطه یا پیگیری شخصی وابسته نباشد؛ مسیر هر پرونده قابل مشاهده باشد؛ زمان رسیدگی تعریف شود و عضو بداند درخواست او در چه مرحلهای قرار دارد و چه واحدی مسئول پاسخگویی است.
از همین منظر، پویایی سازمان را نباید فقط با تعداد جلسات، انتصابات یا تفاهمنامهها سنجید. معیار مهمتر آن است که یک عضو عادی، بدون دسترسی ویژه، چه تجربهای از عضویت، صدور پروانه، تمدید، ارتقای مدرک، تغییر محل فعالیت، ثبت شکایت یا تأسیس مرکز دارد.
پنج میدان تعیینکننده
گزارشهای رسمی و اطلاعات مطرحشده در نشست ششم مرداد، پنج میدان اصلی را پیش روی سازمان قرار میدهد:
۱. پاسخگویی و صدور مجوز
براساس توضیحات ارائهشده در نشست، طرح ایجاد واحد CRM با یک مدیر و هشت کارشناس پاسخگو برای جامعهای حدود ۹۳ هزار و ۵۰۰ نفره در دست طراحی است و ظرفیت روزانه ۲۵۰۰ تعامل برای آن مطرح شده است. این ارقام هنوز باید با تعریف روشن «تماس یا تعامل»، زمان انتظار، درصد حل مسئله در نخستین تماس و میزان رضایت اعضا تکمیل شوند.
در کنار آن، سازمان از فراهمشدن امکان ارتقای مدرک تحصیلی و تغییر نشانی محل فعالیت در درگاه ملی مجوزها خبر داده است. با وجود این، خبر تسریع خدمات زمانی سنجشپذیر میشود که متوسط زمان صدور، تمدید و اصلاح پروانه و تعداد پروندههای معوق منتشر شود.
۲. آییننامه مراکز
کمیسیون مراکز دوباره فعال شده و بررسی پروندهها از سر گرفته شده است. در نشست بهرواننیوز توضیح داده شد که در نسخه در حال بررسی آییننامه جدید، امکان درخواست تأسیس مرکز برای دارندگان صرفاً مدرک کارشناسیارشد پیشبینی نشده است. از آنجا که متن نهایی آییننامه هنوز بهصورت عمومی در دسترس نیست، این موضوع را باید یک تصمیم در حال تدوین دانست، نه قاعده نهایی و لازمالاجرا.
انتشار متن کامل، مبانی کارشناسی، تاریخ اجرا و مقررات انتقالی برای پروندههایی که پیشتر ثبت شدهاند، میتواند از برداشتهای متعارض و تصمیمهای موردی جلوگیری کند.
۳. نظارت حرفهای و استانها
دکتر حسن عماری از آغاز نظارتهای دورهای بر مراکز با رویکرد حمایتی خبر داده است. در این بازدیدها موضوعاتی مانند گزارشنویسی درمانی، تکمیل پروندهها، رعایت تعرفه، اعتبار مجوزها و الزامات حرفهای بررسی میشود.
«حمایتی بودن» زمانی در عمل معنا پیدا میکند که چکلیست بازدید، مهلت رفع نقص، تفکیک تخلف قابل اصلاح از تخلف مؤثر بر حقوق مراجع، امکان اعتراض و حدود اختیار بازرسان از پیش روشن باشد. شوراهای استانی نیز برای ایفای نقش مؤثر به اختیار، بودجه و سازوکار پاسخگویی مشخص نیاز دارند.
۴. رسیدگی انتظامی و فناوری
در نشست هماندیشی با رؤسای شوراهای استانی، برنامه تدوین آییننامه جامع تخلفات حرفهای، منشور اخلاقی، سامانه الکترونیکی شکایات و استفاده از فناوری و هوش مصنوعی برای رصد تخلفات فضای مجازی و کاهش زمان رسیدگی مطرح شد.
فناوری میتواند گزارشها را دستهبندی و پروندههای پرخطر را برای بررسی انسانی اولویتبندی کند؛ اما تصمیم انتظامی نباید به سامانهای غیرشفاف واگذار شود. نوع دادههای جمعآوریشده، مدت نگهداری، نقش داوری انسانی و حق اعتراض عضو باید پیش از اجرا روشن شود.
۵. آزمون، رفاه و توسعه علمی
شورای مرکزی در ۲۹ تیر ۱۴۰۵ سرفصلها و بخشی از ضوابط چهارمین آزمون صلاحیت حرفهای را تصویب کرد. سپس سازمان اعلام کرد آزمون به دلیل بازنگری سرفصلها از ۲۰ شهریور به ۱۵ آبان منتقل شده و مهلت ثبتنام یا ویرایش اطلاعات تا ۱۰ مرداد تمدید شده است. اطلاعیه رسمی تغییرات آزمون در دسترس داوطلبان قرار دارد.
در حوزه رفاهی، قرارداد بیمه تکمیلی با «بیمه ما» منعقد شده است. مطابق اطلاعیه رسمی جدید، ۵۰ درصد حق بیمه سالانه بهعنوان قسط اول پرداخت میشود و برای ۵۰ درصد باقیمانده امکان ارائه چک فراهم شده است. بنابراین این سازوکار، پرداخت بلاعوض نیمی از حق بیمه نیست و بهتر است بهعنوان پرداخت دومرحلهای معرفی شود.
راهاندازی نشریه «ارتقای سلامت روانی»، تخفیف ۷۰ درصدی گیگالیب و برنامههای مطرحشده برای توسعه کتابخانه تخصصی و فضای گفتوگوی علمی نیز ظرفیتهایی هستند که باید با تعداد کاربران، مقالات، رویدادها و نتایج واقعی سنجیده شوند.
سازمان؛ متولی حرفهای سلامت روان
یکی از نکات اساسی مطرحشده در نشست، ضرورت تثبیت مرجعیت حرفهای سازمان بود. سازمان نظام روانشناسی و مشاوره، متولی حرفهای سلامت روان است؛ اما نباید با تعبیرهایی مانند «متولی اصلی سلامت روان کشور» معرفی شود.
سیاستگذاری و ارائه خدمات سلامت روان در ایران میان وزارت بهداشت، وزارت علوم، سازمان بهزیستی، وزارت ورزش و جوانان، آموزشوپرورش، دانشگاهها، دستگاه قضایی و نهادهای دیگر توزیع شده است. وظایف قانونی و حرفهای سازمان بر تعیین حدود صلاحیت، صدور پروانه، نظارت بر کیفیت کار تخصصی، حمایت از حقوق حرفهای و رسیدگی به تخلفات صنفی و حرفهای متمرکز است.
مرجعیت حرفهای با انحصار نهادی یکی نیست. تفاهمنامهها و همکاری با دیگر نهادها زمانی به همگرایی واقعی منجر میشود که هر همکاری، برنامه اجرایی، مسئول مشخص، زمانبندی و گزارش نتیجه داشته باشد.
ده پرسش آغاز «فصل عددها»
- متوسط زمان صدور، تمدید و اصلاح پروانه پیش و پس از تغییرات اخیر چقدر بوده است؟
- چند پرونده معوق در شش ماه گذشته تعیین تکلیف شده و چند پرونده همچنان باقی مانده است؟
- عدد ۲۵۰۰ در طرح CRM دقیقاً شامل چه نوع تماسها و تعاملاتی میشود؟
- درصد تماسهای پاسخدادهشده و حل مسئله در نخستین تماس چگونه سنجیده خواهد شد؟
- متن نهایی آییننامه مراکز، تاریخ اجرا و وضعیت پروندههای قبلی چه زمانی منتشر میشود؟
- حدود استفاده از هوش مصنوعی در رصد و رسیدگی انتظامی چیست؟
- چه اختیارات و منابعی به شوراهای استانی واگذار خواهد شد؟
- نتایج طرح «زمان همدلی» با چه شاخصهایی ارزیابی میشود؟
- چه تعداد از اعضا از بیمه تکمیلی و امکان پرداخت دومرحلهای استفاده کردهاند؟
- نظرسنجی مستقل عملکرد ششماهه با چه جامعه آماری اجرا خواهد شد؟
جمعبندی؛ حرکت را میتوان گزارش کرد، موفقیت را باید اندازه گرفت
کارنامه ششماهه سازمان نظام روانشناسی و مشاوره از شروع یک بازآرایی حکایت دارد: تیم مدیریتی جدید شکل گرفته، برخی فرایندها فعال شده، خدمات رفاهی گسترش یافته، نقش استانها جدیتر شده و برنامههایی برای پاسخگویی، نظارت و استفاده از فناوری در دست اجرا یا طراحی است.
اما فصل تعیینکننده از اینجا آغاز میشود. سازمان باید از گزارشدادن درباره «فعالیتها» به گزارشدادن درباره «نتایج» عبور کند. تعداد جلسات، تفاهمنامهها و اطلاعیهها مهم است؛ اما برای عضو سازمان، معیار نهایی چیز دیگری است: چند روز انتظار کمتر، چند تماس بیپاسخ کمتر، چند پرونده معوق کمتر و چند تصمیم سلیقهای کمتر.
حرکت آغاز شده است؛ اکنون زمان آن رسیده که این حرکت دیده، اندازهگیری و بیپرده ارزیابی شود.
موضع بهرواننیوز و حق پاسخ
پایگاه خبری بهرواننیوز این مطلب را براساس منابع رسمی، اطلاعات ارائهشده در نشست تخصصی و بررسی تحریریه تنظیم کرده است. انتشار گزارش به معنای تأیید یا رد تمامی ادعاها و دیدگاههای مطرحشده نیست.
اشخاص حقیقی و حقوقی مرتبط میتوانند پاسخ، توضیحات، اصلاحیه یا مستندات قابل استناد خود را برای بهرواننیوز ارسال کنند. این رسانه پس از بررسی مدارک و با رعایت دقت، بیطرفی، حریم خصوصی و حق پاسخ، نسبت به انتشار پاسخ یا اصلاح مطلب اقدام خواهد کرد.
دعوت به همکاری تخصصی
بهرواننیوز از روانشناسان، مشاوران، پژوهشگران، استادان، دانشجویان و فعالان حوزه سلامت روان دعوت میکند دیدگاهها، تجربهها و مطالب تخصصی خود را برای بررسی و انتشار ارسال کنند. علاقهمندان میتوانند از طریق بخش «خبرنگار افتخاری بهرواننیوز» برای همکاری محتوایی اقدام کنند.
دیدگاههایی که حاوی ناسزا و افترا است، به هیچ عنوان پذیرفته نمیشوند
برای بهتر و روانتر خوانده شدن دیدگاه شما، بهتر است از متن به صورت فارسی استفاده کنید نه با حروف فینگلیش
موارد درگیری با کاربران در پاسخ به دیدگاه دیگر کاربران پذیرفته نمیشود